Techstorie - rozmowy o technologiach

Rząd USA wyciągnął wtyczkę Anthropicowi. A raczej: wyciągnął ją dwóm jego najpotężniejszym modelom AI. Poszło o bliżej niesprecyzowane "bezpieczeństwo narodowe". Co to znaczy? I czy teraz administracja USA każdemu będzie mogła dowolnie narzucać własne ograniczenia? I w końcu - na ile łączy się z tym scysja, jaką Anthropic miał z Pentagonem nie dalej, niż wiosną tego roku? Właśnie na te pytania odpowiadamy w tym odcinku Techstorii.

Rozdziały:
5:22 - Mythos i Fable
12:28 - USA banują Mythos i Fable
18:55 - Konflikt
22:09 - Ograniczenia z lat 90
28:45 - Konsekwencje
Źródła:
Techstorie 108:
https://open.spotify.com/episode/22ns8Y3mESNIEaEOgopARc?si=nDCTmvDwTqW8YVZidd7c9A&nd=1&dlsi=fd53abb2a9844d75
Czułe punkty Mythosa:
https://www.politico.eu/article/eu-pressure-builds-on-anthropic-over-mythos-hacking-risks/
Przepisy eksportowe:
https://www.law.cornell.edu/cfr/text/15/734.13
Odkrycia Amazona:
https://www.reuters.com/business/retail-consumer/amazon-voiced-concerns-about-anthropic-ai-models-before-us-governments-crackdown-2026-06-13/
Amazon inwestuje w Anthropic:
https://www.aboutamazon.com/news/company-news/amazon-invests-additional-5-billion-anthropic-ai
Amazon daje znać rządowi USA:
https://www.wsj.com/tech/ai/amazon-ceos-talks-with-u-s-officials-triggered-crackdown-on-anthropic-models-dcc90578
Oświadczenie Anthropic:
https://www.anthropic.com/news/fable-mythos-access
Wstrzymanie dostępu do modeli:
https://www.wsj.com/tech/ai/anthropic-halts-access-to-top-ai-models-after-u-s-ban-on-foreign-use-a4bca2cc
Techstorie 154, o Anthropicu:
https://open.spotify.com/episode/6b8JLYWRJd1MGtzkVntM5g
Anthropic chce wejść na giełdę:
https://www.anthropic.com/news/confidential-draft-s1-sec
Pierwszeństwo dla rządu USA w kwestii nowych AI:
https://www.wsj.com/tech/ai/trump-signs-ai-executive-order-to-increase-government-oversight-e78fb21f?mod=article_inline
Sugestie Altmana:
https://www.wsj.com/tech/ai/u-s-officials-discuss-taking-financial-stakes-in-ai-industry-b654d41a?mod=article_inline
Techstorie 167, o ASML:
https://open.spotify.com/episode/43REv8m8aFtgPpWzrw9d7t?si=EHkqKWoGQg6fLUi6_YpO5g&nd=1&dlsi=be647574477f430d

Zapraszamy do słuchania!

Dobrze jest być dzisiaj prawnikiem big techów. Bo co, jak co, ale pracy długo im nie zabraknie. Na wokandach tysiące pozwów na całym świecie oskarża wielkie firmy technologiczne o najgorsze: wywoływanie depresji, zły wpływ na dzieciaki, monopolizowanie rynków, a ich AI o współudział w masakrach i namawianie do przemocy. Tylko czy z tego sądowego szturmu może wyjść coś większego? Czy big techy czeka los big tobacco, które pod naporem prawnych problemów musiały się ugiąć i drastycznie ograniczyć swoje najbardziej patologiczne strategie? Czy może nawet wygrywane procesy oprócz odszkodowań dla powodów i mocnych nagłówków niewiele zmienią i w big techach będzie business as usual?

GOŚCIE ODCINKA
- mecenas Maciej Ślusarek, partner zarządzający w kancelarii Ślusarek, Kubiak, Pieczyk, reprezentuje Rafała Brzoskę i Omenę Mensah w ich sporze z Metą,
- Konrad Ciesiołkiewicz, kierownik Centrum Analiz Społeczeństwa Informacyjnego Uczelni Korczaka – Akademii Nauk Stosowanych.
Rozdziały:
5:20 - Pozwy testowe
13:02 - Sekcja 230
20:40 - Co dla świata?
24:47 - Scamy
45:00 - Monopole
47:25 - Big tobacco?

Źródła:
Wyroki w Kentucky:
https://www.reuters.com/business/meta-paid-9-million-settle-kentucky-school-districts-lawsuit-over-social-media-2026-05-29/
Piosenka z Good Fight:
https://www.youtube.com/watch?v=6XkMga2226Y
Pozew 41 stanów przeciwko Mecie:
https://oag.ca.gov/system/files/attachments/press-docs/Less-redacted%20complaint%20-%20released.pdf
Pozwy we Włoszech:
https://pl.euronews.com/europa/2026/05/12/wlochy-meta-i-tiktok-przed-sadem-pozew-zbiorowy-przeciwko-uzalezniajacym-algorytmom
Meta cofa skargi Brzoski:
https://uodo.gov.pl/pl/138/3601
Reakcja Europejskiej Rady Wydawców:
https://thecapitolforum.com/publishers-urge-eu-to-take-immediate-measures-to-tackle-meta-scam-ads/
Skarga Federacji Konsumentów do KE:
https://www.press.pl/tresc/93298,federacja-konsumentow-wsrod-skarzacych-do-ke-ws_-mety_-tiktoka-i-google
Zyski Mety ze scamów:
https://www.theguardian.com/technology/2026/may/13/meta-scam-ads-california-lawsuit
Pozew o celowe uzależnianie:
https://www.wkms.org/government-politics/2024-10-09/ag-coleman-sues-tiktok-says-internal-documents-show-company-knowingly-addicted-ky-youth?utm_source=chatgpt.com
Pozew wobec OpenAI na Florydzie:
https://www.politico.com/news/2026/06/01/openai-hit-with-florida-lawsuit-00944215
NYT pozywa Perplexity o prawa:
https://www.nytimes.com/2025/12/05/technology/new-york-times-perplexity-ai-lawsuit.html
Pozew gildii autorów:
https://authorsguild.org/news/ai-class-action-lawsuits/
Pozwy twórców:
https://www.etblaw.com/ai-copyright-lawsuits-you-need-to-hear-about/
Strzelanina na Florydzie:
https://www.reuters.com/legal/government/family-florida-mass-shooting-victim-sues-openai-us-court-2026-05-11/
Pozew o zniesławienie:
https://lawreview.syr.edu/openai-defamation-lawsuit-the-first-of-its-kind/

Zapraszamy do słuchania!

Media i analitycy są zgodni: to jedna z najważniejszych i zarazem najbardziej tajemnicza firma na świecie. Jak zauważa Chris Miller, autor bestsellerowej „Wielkiej wojny o chipy”, holenderskie ASML stało się absolutnym wąskim gardłem dla globalnego rozwoju sztucznej inteligencji. Choć masowy odbiorca rzadko o niej słyszy, giełda nie ma wątpliwości: z wyceną sięgającą niemal 630 mld dol., ASML deklasuje francuski konglomerat dóbr luksusowych LVMH, będąc najcenniejszą spółką w Europie.
W tym odcinku wracamy do fascynującej opowieści o krzemowych waflach, które redefiniują naszą cywilizację. Sprawdzamy, dlaczego to właśnie w Europie powstają najbardziej zaawansowane maszyny litograficzne świata, bez których żadna nowoczesna fabryka nie jest w stanie wyprodukować chipów nowej generacji. I czy Europa długo utrzyma na tym polu swoją przewagę?
Rozdziały:
5:50 - Nowa generacja AI
12:30 - Historia
20:30 - Wojna handlowa
26:45 - MATCH Act
29:30 - TeraFab
34:22 - Pytanie

Źródła:
Kwestie nanometrów:
https://www.google.com/url?q=https://www.pcgamesn.com/amd/tsmc-7nm-5nm-and-3nm-are-just-numbers&sa=D&source=docs&ust=1780310692933283&usg=AOvVaw2suYd5NP4c52sFhsDB-Udz
Maszyny do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/business/asml-says-first-chips-new-high-na-machines-arrive-months-2026-05-19/&sa=D&source=docs&ust=1780310692933550&usg=AOvVaw3ys_Zpku3XHLLhIngLUqaN
Raport Deloitte o półprzewodnikach:
https://www.deloitte.com/us/en/insights/industry/technology/technology-media-telecom-outlooks/semiconductor-industry-outlook.html
Chipy AI:
https://www.heygotrade.com/en/news/nvidia-ai-market-trillion-orders/
Logistyka maszyn do chipów:
https://www.google.com/url?q=https://www.cnbc.com/2025/05/22/exclusive-look-at-high-na-asmls-new-400-million-chipmaking-colossus.html&sa=D&source=docs&ust=1780310692933816&usg=AOvVaw09J-CG6K8N2u8MCGAhVYeq
Atomowy strażnik:
https://www.forbes.com/global/2001/1029/056.html
Zakaz Bidena:
https://www.google.com/url?q=https://www.csis.org/analysis/understanding-biden-administrations-updated-export-controls&sa=D&source=docs&ust=1780310692930586&usg=AOvVaw1fdbTdwuV-n7MUwn8_MFsK
Zależność Chin od półprzewodników:
https://www.google.com/url?q=https://cset.georgetown.edu/wp-content/uploads/CSET-Chinas-Progress-in-Semiconductor-Manufacturing-Equipment.pdf&sa=D&source=docs&ust=1780310692931171&usg=AOvVaw3oZK8PE04_YLJgioT6zy0L
Ograniczenia eksportu do Chin:
https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2023/01/22/2003792979?utm_
MATCH Act:
https://www.google.com/url?q=https://www.foreign.senate.gov/press/rep/release/risch-ricketts-kim-introduce-match-act-level-the-global-playing-field-for-us-tech&sa=D&source=docs&ust=1780310692934482&usg=AOvVaw0LS5Y6CFYEjWdqvjZRbxBO
Sprzeciw wobec życzeń USA:
https://www.google.com/url?q=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/dutch-government-objects-proposed-us-law-restricting-asmls-china-exports-2026-05-14&sa=D&source=docs&ust=1780310692934780&usg=AOvVaw3o1-GtfxmFPnReJSZeALYG
Cenzura modeli AI:
https://www.google.com/url?q=https://academic.oup.com/pnasnexus/article/5/2/pgag013/8487339&sa=D&source=docs&ust=1780310692932399&usg=AOvVaw2OuZSBjGSLi9wG32DZarsu
https://www.google.com/url?q=https://arxiv.org/html/2505.14215v1&sa=D&source=docs&ust=1780310692932518&usg=AOvVaw02avO-r_culAecbpvpVHhU

Zapraszamy do słuchania!

Papież zabrał głos w sprawie sztucznej inteligencji. I udowodnił, że na technologiach się zna - ba, że doskonale wie, jakie mogą być konsekwencje puszczonej samopas AI, jaki może mieć wpływ na rynek pracy, a jaki na środowisko.
Nie mamy złudzeń, encyklika "Magnifica Humanitas” czyli "Wspaniałe człowieczeństwo”, pewnie nie odbije się bardzo szerokim echem. Ale jednak wnioski z niej powinni przyswoić politycy od lewa do prawa. Dziś więc przychodzimy do was z dobrą nowiną o tym, co Kościół Katolicki ale także inne wielkie religie, sądzą o technologicznych zmianach, jakie nam towarzyszą. I dlaczego warto uważnie wsłuchiwać się w słowa papieża, nawet, jeśli jesteśmy niewierzący.

Eksperci odcinka:
Tomasz Terlikowski, doktor filozofii, dziennikarz i publicysta. Prowadzi Poranne Rozmowy w RMF FM i program Dwie Strony w TVN24.

Ron Ivey, doradca papieży Franciszka i Leona XIV ds. AI, były doradca Białego Domu. Na Harvardzie prowadzi badania nad więziami społecznymi i poczuciem przynależności. Współtworzy projekt Humanity 2.0 przy Papieskiej Akademii Nauk; założył organizację non-profit Noasis Collaborative.

Rozdziały:
5:20 - Kościół a AI
15:25 - Wspaniałe człowieczeństwo
29:10 - Wojna
37:47 - Wszyscy ludzie Leona od AI
43:20 - Kościół i Dolina
48:40 - Inne religie

Źródła:
Reuters o encyklice:
https://www.reuters.com/world/europe/pope-leo-issue-first-major-work-addressing-ai-may-25-2026-05-18/
Technologiczne lobby w Watykanie:
https://www.politico.eu/article/pope-leo-xiv-ai-meetings-silicon-valley-vatican
Zobowiązanie religii abrahamowych:
https://www.vaticannews.va/pl/watykan/news/2023-01/religie-abrahamowe-zobowiazuja-sie-do-troski-o-etyke-a-i.html
Deklaracja Religii Dla Pokoju:
https://www.wcrp.or.jp/en/ai_ethics_for_peace
Patriarcha Bartłomiej o robotokracji:
https://apnews.com/article/greece-automation-religion-robots-orthodoxy-2d5765621d591fa4e58ac8f60df1a3d4

Obrodziło nam książkami na wiosnę! Na półkach jest tyle dobrych pozycji o technologiach, że miałyśmy problem, co wybrać! Ale wybrałyśmy trzy, przekrojowe książki - i tylko jedna jest o AI. Druga jest o uwielbianej korporacji. Ten tytuł może sprawić, że spojrzycie na nią inaczej. A trzecia o tym, jak FBI wystrychnęło na dudka tysiące mafiozów.

KSIĄŻKI:
5:15 - Karen Hao, “Imperium sztucznej inteligencji. Sny i koszmary w OpenAI Sama Altmana”, tłum. tłumaczenie Piotr Grzegorzewski , Wyd. Szczeliny, 2026
16:26 - Patrick McGee, “Apple w Chinach: Jak najwspanialsza firma na świecie dała się złapać w chińską pułapkę”, tłum. Marek Rostocki, Wyd. Prześwity, 2026
32:57 - Joseph Cox, “Anom. Największa operacja FBI przeciwko światowej przestępczości”, tłum. Hanna Pustuła-Lewicka, Wyd. Czarne, 2026.

Polecane archiwalne odcinki Techstorii:
odc. 55 (O Apple po Jobsie):
https://open.spotify.com/episode/1urqtqgK5LL1GTS7GvJSUq?si=plHTssThS163vKGaRgEF2Q
odc. 120 (O związkach Apple z Chinami):
https://open.spotify.com/episode/0MaCjIhCq0jQdn7uiueutU?si=dX6oCEnfQeWyJ78CIKg0iQ
odc. 162 (O relacji AI i rynku pracy):
https://open.spotify.com/episode/5muHsEyiF5EaqmsCEzAp2x?si=27b980ed88da42a1
odc. 163 (O generalnej AI):
https://open.spotify.com/episode/6F8J3xr3UwdEYeJJfTbxXy?si=h_yEI6BLSdeMj0e7o1xesA
https://open.spotify.com/episode/6F8J3xr3UwdEYeJJfTbxXy?si=PDn_KhCrRAmXeTg3x61eGg

Zapraszamy do słuchania!